İş Zekası Nedir?

Günümüz teknolojisinin geldiği nokta itibariyle veri toplama ve saklama artık eskisi kadar zor ve maliyetli değil. İnternet üzerinde çalışan uygulamalar, el bilgisayarı uygulamaları gibi uygulamalar sayesinde,  veriler toplanıp diskler üzerinde neredeyse sınırsızca saklanabilmekte. İş zekası kavramını, en basit anlamda, elde edilen bu büyük kapasiteli bilgileri analiz ederek yeni sonuçlar çıkarmak olarak tanımlayabiliriz. Bu tanım kendi içinde teknik olarak veri madenciliği, sorgulama ve raporlama gibi farklı aktiviteler içerir. Dolayısıyla iş zekasından bahsederken bir çok önemli adımı olan bir disiplin dersek yanılmış olmayız.

Başlarken...

Yukarıda kısaca tanımını yaptığımız iş zekası kavramı gün geçtikçe karşımıza daha çok çıkmakta ve bu yönde geliştirilen uygulamalar yaygınlaşmaktadır. Bu konuda yapılan çalışmalar ile birlikte elde edilen sonuçlar hiç şüphesiz şirketleri cezbediyor.  Neden mi?

Çünkü;

·         İş zekası uygulamaları şirketler için karar verme, maliyet düşürme ve yeni fırsatlar yaratmak için kullanılabilir

·         Yöneticiler ise iş zekası uygulamaları sayesinde verimsiz süreçleri belirleyebilir.

·         Üst düzey yöneticiler ise IT’cilerin yeni bir rapor hazırlamasını beklemeden elindeki bilgiyi analiz etmeye başlayabilir.

Yani iş zekası ile her kademedeki kullanıcılar için yeni fikirler ve sonuçlar üretebilecek uygulamalar geliştirmek mümkündür. Ancak iş zekası uygulamalarının geliştirilmesi ve tasarlanması sırasında dikkat edilecek hususlar vardır.

Aksi halde ortaya çıkacak sonuç beklentiyi karşılamayıp hayal kırıklığı yaratacağı gibi “iş zekası” uygulamasına olan bakış açısını da tamamen değiştirmesine sebep olabilir.

Dikkat edilmesi gereken hususlar;

·         Doğru Hedef: Bir iş zekası uygulaması geliştirilirken öncelikle uygulamanın hedefi doğru belirlenmelidir. Analiz edilmek istenen durum veya sisteme etki eden tüm parametreler en doğru sonuca ulaşmak için uygulamaya dahil edilmeli ve  değerlendirilmelidir.

·         Sistem Bütünlüğü: Sistem bir bütün olarak ele alınmalı etkileşim içinde olan süreçler birbirinden bağımsız düşünülmemelidir.

·         Veri madenciliği: İş zekası uygulamasının kullanacağı veri temiz olmalıdır. Tutarsız sonuç çıkarılmasına neden olacak bir veri kümesi ile çalışılmamalıdır. Bu noktada daha önceki yazımızda bahsettiğimiz veri madenciliği prensipleri devreye giriyor. İş zekası uygulamasından en iyi performansı almak için veri madenciliği prensipleri doğrultusunda temiz bir veri ambarı oluşturulmalıdır.

Bu üç husus bir uygulama geliştirme öncesinde verilerin oluşturulması kısmında çok önemlidir. Burda yapılacak yanlış bir değerlendirme daha sonraki süreçlerde projeyi bir çıkmaza sürükleyebilir. Uygulamanın üzerine inşa edileceği veri sorunsuz bir şekilde tasarlanıp oluştuğunu varsayalım. “Bu uygulamada başarı kriteri nedir?” diye sorulduğunda verilecek cevap tek değildir.

Teknik ekip istenen zaman diliminde uygulamayı istenen şekilde tamamlamış olabilir. Bu teknik ekibin başarısıdır. Ancak bir iş zekası uygulamasının asıl başarı kriteri, uygulamanın sisteme kattığı değerdir. Dikkat edilecek hususlardaki ilk madde “Doğru Hedef” idi. Dolayısıyla başarı ortaya koyulan hedefin ne derece yakınında olduğunuzla ilgilidir.

İşte bu yüzden, iş zekası uygulamalarından verim alabilmek ve uygulamasının başarılı olabilmesi için birden fazla aktör gereklidir. Son kullanıcının yanı sıra, uygulamayı geliştirecek teknik ekibe ve bu uygulamayı çok boyutlu düşünerek analiz edecek yöneticiye ihtiyaç vardır. Böyle bir projenin yönetimini, kurumun mevcut misyonu, hedef ve stratejileri hakkında geniş bir bakış açısına sahip, sistemde ortaya çıkarılacak bir anahtarı performansa çevirebilecek kişilerin yapması daha doğrudur.  Bu üç aktörün iş birliği ile ortaya çıkarılacak iş zekası uygulaması sadece bazı değerler göstermeye yarayacak bir rapordan ibaret değil sistem üzerinde yepyeni sonuçlar çıkarabilecek bir uygulama haline gelir.

Geliştirme süreci...

Hedef belirlenmiş, sistem bütünlüğü ele alınarak veri madenciliği çalışması yapılmış ve tüm aktörler doğru şekilde belirlenmişse iş zekası projesine başlamak için gerekli adımlar atılmış demektir. Bundan sonraki adım ise uygulamayı geliştirecek bir araç seçmektir.

İş zekası uygulamaları geliştirilebilecek ve ortamlar ise henüz sınırlı ve maliyetli. Microsoft, IBM gibi dev grupların geliştirdiği araçlar bulunuyor. Bir sonraki yazımızda, hayatımıza yıllar önce giren ancak yeni keşfedilen bir araç olan Qlikview ile tanışacağız.
Mustafa ERŞAHİN

Steve Jobs, Apple, Yöneticilik – (Despotizm)

• Alternatifler üretin ve en iyisini seçin. Jobs seçenekler konusunda ısrar eder.
• Pikse piksel tasarım yapın. Ayrıntılara inin. En küçük ayrıntılar bazen hayat kurtarır.
• Basitleştirin. Basitleştirmek, gereksiz şeyleri çıkartıp atmak demektir. Yine Jobs’ın odaklandığı nokta: basitleştirmek “hayır” demektir. Jobs aldığı kararlarla değil, almadığı kararlarla ünlüdür.
• En başından başlamaktan korkmayın. Bin programcı ve üç yıl aralıksız çalışma gerektirmiş olsa bile Mac OS X yeni baştan yapılmaya değerdi.
• Osborne etkisinden kaçının. Müşteriler yenileri çıkacağı için piyasadaki ürünlerinizi almaktan vazgeçmesin diye dağıtıma hazır olana dek yeni ürünleri bir sır olarak saklayın.
• Kendi eşiğinizi pisletmeyin. Apple’ın mühendisleri eski Mac OS’tan nefret ediyordu ama Jobs bu konuda olumlu yorumlar yapılmasını emretti.
• Konu fikir üretmek olunca her şey bir oyundur. Jobs bir tasarım radikali değil ama yeni şeyler denemeye istekli biridir.
• Yeni fikirler sunmanın kolay bir yolunu bulun. Eğer bunu yapmak için büyük bir toplantı masasına büyük parlak kuşe kağıtlar yaymak gerekiyorsa büyük bir yazıcı alın.
• Müşterilerinizi dinleme konusunda dikkatli olun. Karşılıklı memnuniyet için müşteri odaklılıkla ürün odaklılık arasındaki dengeyi iyi kurun. Müşteriler bazen ne istediklerini bilemeyebilirler. Henry Ford’un bir zamanlar dediği gibi “Eğer müşterilerime ne istediklerini sormuş olsaydım daha hızlı bir at istediklerini söylerlerdi”

Deniz KILINÇ

Visual Studio 2008 Add-In (Eklentiler)

Bu makalede Microsoft Visual Studio 2008 içerisine nasıl bir eklenti yazılabilir onu inceleyeceğiz. Bir eklenti yazmak için öncelikle bir Add-in projesi yaratmamız gerekmektedir.

Fileà New Project menüsüne tıkladığımızda karşımıza gelen ekranda “Project Types” alanında “Other Project Types” ağacı açılıp içerisinden “Extensibility” menüsü seçilir, sol tarafa gelen proje şablonlarından “Visual Studio Add-in” seçilir ve proje özellikleri girilerek “Ok” tuşuna basılır.

Yukarıdaki ekranda “Ok” tuşuna basıldıktan sonra ekrana add-in projesini yaratmak için 4 ekrandan oluşan bir wizard çıkar.

Şekil 1	Şekil 2
Şekil 3	Şekil 4

• 1. ekranda add in yazılacağı dil seçilir. (Şekil 1)
• 2. ekranda hangi tür uygulamalarda add-in’in destekleneceği seçilir (default seçimler seçili gelir). (Şekil 2)
• 3. ekranda yazılacak Add-in’in adı ve tanımının girileceği 2 adet alan gelir. (Şekil 3)
• 4. ekranda ise Add-in’in seçeneklerinin seçildiği ekrandır. İlk seçenek Tool menu yani seçeneklerde add in butonu yer alıp almayacağı için, 2. Seçenek add-in ne visual studio başladığında mı yükleneceği, 3. Seçenekte kullanıcı ara yüzü olmadan command yardımı ile çalıştırılıp çalıştırılmayacağı seçenekleridir. (Şekil 4)
• En son çıkan 2 bilgi ekranı da Next  ile geçilerek “Finish” butonuna basılıp işlem tamamlanır.

Projede oluşacak olan sınıflar yukarıdaki şekilde görülebilmektedir. ”CommandBar.resx” dosyası visual studio’da bulunan menu butonlarının isimlerini diller bazında tutan bir dosyadır. Dolayısı ile tıklandığı menünün ne olduğunu dil bazında ayrıştırılmasında kullanılabilir. “Connect.cs” dosyası asıl add-in projesinde yapılmak istenilen şeylerin kodlarının yazılabileceği sınıftır.

Connect sınıfı içerisindeki “OnConnection” metodu add-in’in yüklendiği fonksiyondur. Yani bu metod içerisinde menülere eklentiler yapılabilir. Zaten kod yaratıldığında seçenekler menüsüne buton ekleyen kod şablonu hazır bir şekilde gelmektedir.

“OnConnection” metoduna gelen parametrelerden ilki “application”, çağırılan uygulamanın adres bilgisidir. Eğer visual studio içersinden tetikleniyor ise bunu “DTE2” sınıfına cast ederek tüm visual studio’nun özelliklerine erişebiliriz. Şöyle ki; visual studio içerisinde bulunan tüm menülere solution’a, altındaki projelere ve tüm context menülerine erişilebilir.

Örnek olarak bir tool menüsü altına buton eklemek istersek kodu şöyle olabilir:

//Tools menüsü handle’ına ulaşılır.
CommandBarControl toolsControl = (((CommandBars)_applicationObject.CommandBars)[ "MenuBar"]).Controls["Tools"];

//Tools menüsü pop up olduğu için popup sınıfına cast edilir.
CommandBarPopup toolsPopup = (CommandBarPopup)toolsControl;

//Yeni bir command yaratılır. Yani eklenecek menü yaratılır. İlk //parametresi add-in’in handle’ı, ikincisi butonun id’si, üçüncü //parametresi butonun görünecek text’i, dördüncüsü tooltip text’i, //beşincisi MSO butonu olup olmadığı, altıncısı menüde başında görünecek //resim, yedincisi geri dönecek olan unique id’si
Command command = ((Commands2)_applicationObject.Commands).AddNamedCommand2(_addInInstance, "ButtonToolsMenu", "Entity Ekle", "Wizard", true, 159, ref contextGUIDS, (int)vsCommandStatus.vsCommandStatusSupported + (int)vsCommandStatus.vsCommandStatusEnabled, (int)vsCommandStyle.vsCommandStylePictAndText, vsCommandControlType.vsCommandControlTypeButton);

//Yaratılan command tool menüsüne eklenir.
command.AddControl(toolsPopup.CommandBar, 1);     

Menülere erişirken şu isimler kullanılabilir:

Sınıfların üzerinde sağa tıklandığında çıkan menü = "Class View Item";
Web Item üzerinde sağa tıklandığında çıkan menü = "Web Item";
Web Klasörü üzerinde sağa tıklandığında çıkan menü = "Web Folder";
Project üzerinde sağa tıklandığında çıkan menü = "Project Node";
Item üzerinde sağa tıklandığında çıkan menü = "Item";
Klasör üzerinde sağa tıklandığında çıkan menü = "Folder";
Proje üzerinde sağa tıklandığında çıkan menü = "Project";
Solution üzerinde sağa tıklandığında çıkan menü = "Solution";
Yukardaki MenuBar = "MenuBar";
Menü bardaki tool menüsü = "Tools";
Kod yazılan ekranda sağa tıklandığında çıkan menü = "Code Window";

Kod yazılacak bölümde sağa tıklayıp açılan context menüye “drop down list” şeklinde menüler eklenmesi için yazılacak kod örneği:

//Açılacak context menünün handle’ı alınır.
CommandBar oCommandBar = ((CommandBars)_applicationObject.CommandBars)[clsConstants "Code Window"];

//Açılacak Popup menü oluşturulur.
CommandBarPopup oPopup = (CommandBarPopup)oCommandBar.Controls.Add(MsoControlType.msoControlPopup, System.Reflection.Missing.Value, System.Reflection.Missing.Value, 1, true);
oPopup.Caption = "Bilgileri Güncelle";

//Popup menüye diğer alt menüleri eklenir.
CommandBarControl oControl = oPopup.Controls.Add(MsoControlType.msoControlButton, System.Reflection.Missing.Value, System.Reflection.Missing.Value, 1, true);
oControl.Caption = "Tümünü güncelle";

oControl = oPopup.Controls.Add(MsoControlType.msoControlButton, System.Reflection.Missing.Value, System.Reflection.Missing.Value, 1, true);

oControl.Caption = "Entity güncelle";

Bir proje item’ının üzerinde sağa tıklandığında çıkan menü eklenmesi için yazılacak kod:

//Eklenecek menü yaratılır.
Command command = _applicationObject.Commands.AddNamedCommand(_addInInstance, "GüncelleButonu", "Güncelle", "Güncelle", true, 159, ref contextGUIDS, (int)vsCommandStatus.vsCommandStatusSupported + (int)vsCommandStatus.vsCommandStatusEnabled);

//Item context menü handle’ı alınır.
CommandBar itemCmdBar = ((CommandBars)_applicationObject.CommandBars)[ "Item"];

//Yaratılan menü context menüye eklenir.
command.AddControl(itemCmdBar, 1);

Eklenen menülere tıklandığında ise yine “Connect.cs” sınıfı içerisindeki “Exec” metoduna düşülür ve istenilen işlemler burada yapılabilir. Bir add-in projesi içerisinde birden fazla buton eklenmiş olabilir, hangi butona basıldığını anlamak için “Exec” methoduna geçirilen ilk parametre olan “commandName” değerine bakılabilir. Bu değişkende eklenilen butonun id’sidir. Yani command yaratırken geçirilen ikinci parametredir.

if (commandName == "MyAddin1.Connect. GüncelleButonu")

şeklinde bir kontrol yapılarak güncelle butonuna tıklanıp tıklanmadığı anlaşılabilir. “MyAddin1.Connect” add-in projesinin adından gelmektedir.

Projeyi çalıştığında yeni bir visual studio açılacak ve “OnConnect” methodu çalışacaktır. Eğer buton ekleme kodları “OnConnect” metodunda ise visual studio açıldıktan sonra ilgili menülerde, eklenen butonlar görülebilir. Eklenilen butona tıklandığında da yine “Exec” metoduna girecek ve buradaki kodlar çalışacaktır. Bu add-in projesi içerisinde visual studio’nun tüm sınıflarına erişebiliriz demiştik. Bu sayede istenilen projeye bir klasör yada sınıf ekleyebilir, hatta sınıf içerisine kodlar, fonksiyonlar yazabiliriz. Bir sonraki makalede de bunlara değineceğiz.

Armağan DÖKER

Steve Jobs, Apple, Yöneticilik – (Yeniden Doğuş)

• Bir işle meşgul olun. Kollarınızı sıvayıp hemen işe koyulun. Yolunuza çıkanları bir şekilde uzaklaştırın.
• Zor kararlarla kafa kafaya çarpışın. Jobs bazı zor kararlar almak zorundadır ama durumu tam karşıdan cephe alarak karşılar.
• Duygusal olmayın. Şirketinizin sorunlarını sakin ve berrak bir kafayla değerlendirin.
• Kararlı olun. Jobs Apple’a dönüp şirketi etkili bir şekilde yeniden organize etmeye başladığında kararlı ve adaletliydi. Ne yapılması gerektiğini biliyordu. Bunu açıklamaya zaman ayırdı ve ekibin de aynı doğrultuya gelmesini umdu.
• Tahmin etmeyin, bilgi alın. Şirketi kapsamlı bir şekilde etüt edin ve kararlarınızı sezgilere değil verilere dayandırın. Bu sert ama adaletlidir, doğru olan budur.
• Dışarıdan yardım alın. Bütün yükü tek başınıza omuzlamayın. Mutlaka iş paylaşımı yapın.
• Şirketin varlıklarını algılayın, analiz edin.
• Odaklanmak “hayır” demektir. Jobs, Apple’ın sınırlı kaynaklarını şirketin iyi yapabildiği az sayıda projeye odaklar. Gereksiz tüm projeleri hayaınızda çıkartın.
• Odaklanmış halde kalın, ürünlerin içinden çıkılmaz bir hale gelmesine izin vermeyin. Ürünleri basit tutun, aşırı karmaşık bir teknoloji dünyasında bu bir erdemdir.
• İyi olduğunuz alan üzerine odaklanın; diğer herşeyi başkalarına devredin. Bildiğiniz en iyi konular üzerine odaklanmak şirketin yararına olacaktır.

Deniz KILINÇ

Sanal Pos – 3D Secure

3D Secure uygulaması hırsızlık ve sahtekarlık olaylarının önüne geçmek için geliştirilmiş bir yöntemdir. 3D secure sistemiyle satış yapan bir siteden alışveriş yaptığınızda kart bilgilerini girdikten sonra karşınıza kartınızın şifresini soran bir ekran geliyor. Bu aradaki işlemler bankanın kendi serverlarında yapıldığıdan dolayı ve arada gidip gelen veriler SSL üzerinden gidip gelediğinden güvenlik açısından bir sorun oluşturmuyor. İşlemin sonucu başarılı ise satış yapan sitenin onay sayfası karşınıza geliyor. Eğer bir hata olursa da aynı sayfadan hatayı görebiliyorsunuz.

3d Secure ile Ödeme İşlemi şu adımlarda gerçekleşir.

1. Kart sahibi, kartını internet bankacılığı kanalıyla bankasına kaydettirir. Kartına bağlı bir şifre ve bir güvenlik soru - cevabı tanımlar.
2. Kart sahibi, sisteme uyumlu sanal işyerinde alışverişini yapar ve ödeme bölümüne geçer.
3. 3Kart sahibinin karşısına, bankası tarafından, işlem şifresini soran bir ekran açılır.
4. Kart sahibi şifresini girerek işleme devam eder. Şifre, banka tarafından doğrulanınca işlem tamamlanır.
   

İşlem Akışı

Ödeme ve 3DSecure işlemleri üyeişyerinin yönlendirmesi ile kart sahibi tarafından yapılmaktadır. Üyeişyeri ile banka sistemleri arasında doğrudan bir bağlantı kurulmaz. Bunun nedeni güvenlik amacı ile kartsahibinin bilgilerini aracısız olarak doğrudan bankaya ulaştırabilmesidir.

Üyeişyeri kendi istediği şekilde kendi sayfalarını oluşturabilir. Sadece entegrasyon için belirli değişken adlarını kullanılması gerekir.

İşlem üyeişyerinin oluşturacağı html sayfasının kartsahibine sunulması ile başlar, kartsahibi bu sayfadan başlayarak anlaşmalı banka ödeme sistemine ve gerekirse kartı basan bankanın doğrulama sunucularına yönlendirilir ve aynı adımlarla tekrar geriye ve üyeişyerine yönlendirilecektir.

Üyeişyeri açısından bu durum bir ödeme formunun kartsahibine verilmesi kartsahibinin bu formun üzerine çeşitli onayları alarak tekrar üyeişyerine getirmesine benzetilebilir. Üyeişyeri formun üzerindeki imzayı kontrol ederek, işlemin onaylanıp onaylanmadığını kontrol eder.

3D Secure Ödeme Modelleri

Secure ödeme modelleri ile ilgili olarak 3 model vardır;

Model 1 - 3D

Kredi kartının 3D Secure doğrulamasının yapıldığı, ödeme işleminin sanal mağaza uygulamasının kendisinin tamamladığı modeldir. Bu modelde, üye işyerine ait sanal mağaza uygulaması kredi kartı bilgilerini alır ve kredi kartının doğrulama işleminden gelen cevaba göre ödemeyi kendi API ve XML formatlarını kullanarak tamamlar.

Model 2 - 3D PAY

Kredi kartının 3D Secure doğrulamasının ve üye işyeri anlaşmalı bankasına ödemenin yapıldığı, doğrulama ve ödeme sonuç bilgilerinin sanal mağaza uygulamasına iletildiği modeldir. Bu modelde, üye işyerine ait sanal mağaza uygulaması kredi kartı bilgilerini alır ve kredi kartının doğrulama işleminden gelen cevaba göre ödemeyi 3DGATE tamamlar.

Model 3 - 3D OOS PAY

Kredi kartının 3D Secure doğrulamasının ve üye işyeri anlaşmalı bankasına ödemenin yapıldığı, doğrulama ve ödeme sonuç bilgilerinin sanal mağaza uygulamasına iletildiği modeldir. Bu modelde, üye işyerine ait sanal mağaza uygulaması sadece alışveriş bilgilerini gönderir. Kredi kartının doğrulanması 3DGATE tarafından anlaşmalı bankaya göre açılan yeni bir güvenli pencere aracılığıyla yapılır. Doğrulama işleminden gelen cevaba göre ödemeyi yine 3DGATE tamamlar.

Referanslar

• Garanti Bankası Sanal POS
• Akbank Sanal POS

Not: Modellerle ilgili teknik desen detaylarını ve kodlama örneklerini bizimle iletişime geçerek elde edebilirsiniz.

Emin Serkan BAYDAR

Steve Jobs, Apple, Yöneticilik – Giriş

Son dönemdeki yöneticilik ile ilgili araştırmalarımız, aldığımız eğitimler ve okuduğumuz kitaplar önemli bir ismi işaret ediyor; “Apple’ın kurucularından (ve tekrar yaratıcılarından) Steve Jobs”.  Ürünlerin konulduğu kutuya kadar kafa yoran ve bir ürünün kutusundan çıkartılmasının kullanıcı deneyiminin önemli bir parçası olduğunu savunun Jobs’un hayat hikayesini, başarıları ve başarısızlıklarını, bunların nedenlerini araştırıp kısa makaleler halinde aktarmaya çalışacağım.

Sıra dışı bir kontrol delisi olan bu adam pek çok açıdan sınırda duran bir kaçak olarak adlandırılmaktadır. Nihayetinde doğru işler yaptığı bir gerçektir. Apple şirketini iflasın eşiğinden alıp, on yıl içinde her zaman olduğundan daha büyük ve daha sağlıklı bir duruma getirmiştir;

• Apple’ın yıllık satışlarını üçe,
• Mac’in pazar payını ikiye katlamış,
• Apple’ın hisselerini yüzde 1300 oranında yükseltmiştir.

1955 Şubat ayında evli olmayan iki yüksek lisans öğrencisinin çocuğu olarak San Francisco’da doğan Jobs, 2-3 hafta gibi kısa bir sürede mavi yakalı bir sınıftan çift olan Steven Paul ve Clara Jobs’a evlatlık olarak verildi (takıntılı psikolojisinin altında yatan en etken durumlardan biri olarak düşünüyorum). Okul yıllarında sınırda duran bir çocuk suçluydu. Kendisine göre eğer o dönemdeki öğretmenlerinden birisi yardım etmeseydi, sonu hapishane olacaktı. Oregondaki Reed üniversitesinden 1.yılda ayrıldı. Parasız olduğu için kola şişesi toplayıp sattı, arkadaşlarında kaldı, ücretsiz verilen yemeklere katıldı. Hindistan’a bir gezi yapmak için para toplamak amacıyla oyun şirketlerinden Atari’de bir iş buldu, kısa süre çalıştı ve sonrasında işten ayrılarak, aydınlanma için Hindistan yolunu tuttu.

Dönüşünde adaşı Steve Wozniak ile zaman geçirmeye başladı. Wozniak kendi kişisel bilgisayarını yapan bir elektronik dehasıydı ancak satıştan anlamıyordu. Jobs bütün paketten anlıyordu, tasarım ve reklam konularında doğal bir yeteneği vardı. Birlikte Jobs’ın evinde Apple Computer Inc. şirketini kurdular. Kısa sürede ailesinin garajında arkadaşlarıyla birlikte bilgisayar montajı yapmaya başladılar. Bu dönemde Jobs 21, Wozniak ise 26 yaşındaydı. Durdurulamaz bir yükselişe geçen Apple 1983’te 411. sıradan Fortune 500 listesine girerek, iş dünyasındaki en hızlı yükselişi yaptı. Jobs 1985’te kontrol edilebilir olmadığı için şirketten uzaklaştırıldı. O zamanki CEO Jonh Sculley ile gereksiz bir güç mücadelesine girmişti. İntikam almak ve Apple’ı işin dışına itmek amacıyla NeXT şirketini kurdu. Aynı dönemde Yıldız Savaşları filminin yönetmeni, George Lucas’ın sahip olduğu bilgisayar grafik şirketini satın alıp ismini Pixar olarak değiştirdi. Bu stüdyoda 1995 yılında tümüyle bilgisayar animasyonundan üretilen ilk film olan “Toys Story” üretilecekti. NeXT 8 yıl içinde 50.000 bilgisayar sattı ve donanım işinde başarısız oldu. Ancak arka planda ürettiği yazılım ileride onun tekrar Apple’a dönmesine vesile oldu. 1996’da işletim sistemi arayışında olan Apple, BeOs ile de görüştükten sonra rotayı NeXT’e çevirdi. 427 milyon dolara NeXT’i satın aldı, Jobs 11 sene sonra şirkete o zamanki Apple CEO’su Gilbert Amelio’nun danışmanı olarak geri döndü. Jobs gönülsüzdü, zaten Pixar’ın CEO’suydu ve iyi kazanıyordu yine de kabul etti.

ve Apple’ın yeniden doğuşu başladı…

Steve Jobs’un özellikleri;

• Takıntılılık, narsizm ve mükemmelliyetçilik kişilik özelliklerini kariyerinin özellikleri haline getirmiştir.
• İnsanların çoğunun akıllı olmadığını düşünen bir elitisttir. Ürünleri o kadar kolay bir kullanıma kavuşturur ki bir aptal bile ustalıkla onları kullanabilir.
• Steve Wozniak, Jonathan Ive ve Pixar’ın direktörü John Lasseter gibi yaratıcı, birinci sınıf ortaklarla verimli bir işbirliği dizisi geliştiren kötü huylu değişken saplantıları olan biridir.
• Asya fabrikalarının kitlesel pazar ürünlerini iyiden iyiye inceleyen bir anti-materyalisttir. Reklamlar konusunda rakipsiz bir ustadır.
• Çalışmaz hale gelmiş olan büyük bir şirketi yeniden kendi zorlu ürün programlarını yürüten, sıkı, disiplinli bir gemiye dönüştüren otokrattır.
• Yüksek teknolojiyi tasarım, marka ve modayla bütünleştirmiştir. Apple’ı teknoloji budalası bir şirket olmaktan çok Nike, Sony gibi marka güdümlü ve çok uluslu bir şirket haline getirmiştir.

Son olarak bu ilk bölümü Jobs’un CV’sinden bir alıntı ile tamamlayalım;

“Sağlam bir temeli olan bir düzenleyici arıyorum. Duvarları yıkma, köprüler kurma ve ateşler yakma arzusu içindeyim. Harika bir deneyimim, büyük bir enerjim ve şu vizyon denen şeyden bir parça var ve en başından başlamaktan korkmuyorum”

-Steve Jobs’ın Apple’daki CV’isinden, Mac’in internet sitesi

Deniz KILINÇ